Raport pn. Analiza zachowań ryzykownych i używania substancji psychoaktywnych przez młodzież szkolną w oparciu o metodologię ESPAD. Projekt z komponentem jakościowym 2024
.png)
Raport pn. Analiza zachowań ryzykownych i używania substancji psychoaktywnych przez młodzież szkolną w oparciu o metodologię ESPAD. Projekt z komponentem jakościowym
W październiku i listopadzie 2024 r. zrealizowano audytoryjne badania ankietowe. Badanie przeprowadzono w ramach międzynarodowego projektu: „European School Survey Project on Alcohol and Drugs” (ESPAD). W ramach badania zrealizowano audytoryjne badania ankietowe. Próba badawcza miała charakter reprezentatywny. W próbie znaleźli się uczniowie pierwszych klas (wiek: 15-16 lat) oraz trzecich klas (wiek: 17-18 lat) szkół średnich. Badanie odbyło się na terenie województwa łódzkiego .
Cel badania
Badanie miało na celu przede wszystkim pomiar natężenia zjawiska używania substancji psychoaktywnych przez młodzież województwa łódzkiego. Podstawowymi pytaniami badawczymi były zatem pytania o liczby młodych ludzi, którzy mieli doświadczenia z tego typu substancjami oraz o stopień nasilenia tych doświadczeń. Celem badania była jednak również próba identyfikacji i pomiaru czynników wpływających na rozmiary zjawiska,
zarówno po stronie popytu jak podaży. W badaniu poruszono zatem takie kwestie, jak dostępność substancji psychoaktywnych, zarówno w wymiarze fizycznym jak psychologicznym, gotowość do podjęcia prób eksperymentowania z tymi środkami, przekonania na temat ich szkodliwości, doświadczenia w zakresie problemów związanych z ich używaniem.
Wszystkie te kwestie zmierzono pomiarem ilościowym w celu dokonania oszacowań wyników dla młodzieży województwa łódzkiego i porównania z wynikami badań ESPAD dla całego kraju.
Streszczenie wyników badania ESPAD dla województwa łódzkiego
napoje alkoholowe
Napoje alkoholowe są najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną wśród młodzieży. Chociaż raz w ciągu całego swojego życia alkohol piło 68,0% uczniów z młodszej grupy i 85,9% uczniów z starszej grupy. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem napoje alkoholowe piło 26,6% piętnasto- szesnastolatków i 50,3% siedemnasto-osiemnastolatków.
Wysoki odsetek badanych przyznaje się do osiągania stanu upojenia alkoholowego, tak że zaburzeniu ulega stan równowagi, mowa lub pamięć. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem chociaż raz w taki sposób upiło się 7,6% uczniów z młodszej kohorty i 11,6% ze starszej grupy wiekowej. W czasie całego życia ani razu nie upiło się tylko 75,8% uczniów młodszych i 50,1% uczniów starszych.
W obu kohortach picie napojów alkoholowych, a nawet upijanie się jest podobnie rozpowszechnione wśród chłopców i dziewcząt.
palenie tytoniu
Palenie tytoniu jest zachowaniem mniej powszechnym. Chociaż raz w życiu tytoń paliło 31,2% uczniów z młodszej kohorty i 47,0% uczniów ze starszej grupy. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem wyroby tytoniowe paliło 12,7% uczniów z grupy młodszej i 18,1% ze starszej. Eksperymentowanie z paleniem tytoniu jest podobnie rozpowszechnione wśród dziewcząt, jak wśród chłopców.
leki uspokajające lub nasenne bez przepisu lekarza
Jeszcze rzadziej zdarza się przyjmowanie leków uspokajających lub nasennych bez przepisu lekarza. Takie doświadczenia, chociaż raz w życiu, stały się udziałem 14,7% uczniów z młodszej kohorty i 17,6% ze starszej kohorty.
Sięganie po te leki jest bardziej rozpowszechnione wśród dziewcząt niż wśród chłopców.
inne substancje, marihuana, haszysz
Wyniki badania wskazują na znacznie niższy poziom rozpowszechnienia używania substancji nielegalnych niż alkoholu i tytoniu. Wśród tych, którzy mają za sobą takie doświadczenia, większość stanowią osoby, które co najwyżej eksperymentowały z marihuaną lub haszyszem.
Chociaż raz w ciągu całego życia używało tych substancji 12,3% młodszych uczniów i 25,3% starszych uczniów. Na drugim miejscu pod względem rozpowszechnienia doświadczeń z używaniem substancji nielegalnych w młodszej kohorcie jest kokaina (3,0%), a w starszej – grzyby halucynogenne (2,2%).
Aktualne, okazjonalne używania substancji nielegalnych, czego wskaźnikiem jest używanie w czasie ostatnich 12 miesięcy, także stawia przetwory konopi na pierwszym miejscu pod względem rozpowszechnienia. W młodszej kohorcie używa tego środka ponad 10,1% uczniów, zaś w starszej – 18,5%. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem 6,3% piętnasto-szesnastolatków i 9,6% siedemnasto-osiemnastolatków używało marihuany lub haszyszu. Zauważyć należy, że w młodszej kohorcie zarówno eksperymentowanie z przetworami konopi, jak ich okazjonalne używanie jest bardziej rozpowszechnione wśród chłopców niż wśród dziewcząt. W starszej kohorcie różnice związane z płcią ulegają zatarciu.
dostępność
Odsetki uczniów, którzy kiedykolwiek używali dopalaczy (4,6% piętnasto-szesnastolatków i 2,9% siedemnasto-osiemnastolatków) są znaczni niższe niż odsetki sięgających po przetwory konopi.
Uwagę zwraca wysoki poziom dostępności napojów alkoholowych przejawiający się w ocenach respondentów. Na tym tle dostępność substancji nielegalnych jest oceniana niżej.
Spośród substancji nielegalnych najwyżej oceniana jest dostępność przetworów konopi.
Badani narażeni są przede wszystkim na oferty napojów alkoholowych. Spośród substancji nielegalnych uczniom najczęściej proponowane są przetwory konopi oraz alkohol produkowany nielegalnie domowym sposobem.
Większość młodzieży jest dobrze zorientowana w zakresie ryzyka szkód zdrowotnych i społecznych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych. O stopniu ryzyka, według ocen respondentów, decyduje bardziej nasilenie używania niż rodzaj substancji.
konsekwencje
Oczekiwania wobec marihuany i haszyszu formułowane przez młodzież szkolną odwołują się w większym stopniu do pozytywnych konsekwencji niż ewentualnych szkód. Oczekiwania wobec alkoholu są znacznie bardziej zrównoważone, a nawet zdradzają tendencje do przechyłu w stronę konsekwencji negatywnych.
hazard
12,4% piętnasto-szesnastolatków i 27,3% siedemnasto-osiemnastolatków grało, chociaż raz, w gry hazardowe, tj. takie, gdzie stawia się pieniądze i można je wygrać. W czasie ostatnich 30 dni takie zachowanie zadeklarowało 9,7% uczniów z młodszej kohorty i 10,8% uczniów ze starszej kohorty. Można szacować, że 1,7% piętnasto-szesnastolatków i 1,7% siedemnasto- osiemnastolatków może być zagrożonych hazardem problemowym.
Zapraszamy do zapoznania się z treścią raportu: Raport_RCPS2024-ESPAD_z okładką
W październiku i listopadzie 2024 r. zrealizowano audytoryjne badania ankietowe. Badanie przeprowadzono w ramach międzynarodowego projektu: „European School Survey Project on Alcohol and Drugs” (ESPAD). W ramach badania zrealizowano audytoryjne badania ankietowe. Próba badawcza miała charakter reprezentatywny. W próbie znaleźli się uczniowie pierwszych klas (wiek: 15-16 lat) oraz trzecich klas (wiek: 17-18 lat) szkół średnich. Badanie odbyło się na terenie województwa łódzkiego .
Cel badania
Badanie miało na celu przede wszystkim pomiar natężenia zjawiska używania substancji psychoaktywnych przez młodzież województwa łódzkiego. Podstawowymi pytaniami badawczymi były zatem pytania o liczby młodych ludzi, którzy mieli doświadczenia z tego typu substancjami oraz o stopień nasilenia tych doświadczeń. Celem badania była jednak również próba identyfikacji i pomiaru czynników wpływających na rozmiary zjawiska,
zarówno po stronie popytu jak podaży. W badaniu poruszono zatem takie kwestie, jak dostępność substancji psychoaktywnych, zarówno w wymiarze fizycznym jak psychologicznym, gotowość do podjęcia prób eksperymentowania z tymi środkami, przekonania na temat ich szkodliwości, doświadczenia w zakresie problemów związanych z ich używaniem.
Wszystkie te kwestie zmierzono pomiarem ilościowym w celu dokonania oszacowań wyników dla młodzieży województwa łódzkiego i porównania z wynikami badań ESPAD dla całego kraju.
Streszczenie wyników badania ESPAD dla województwa łódzkiego
napoje alkoholowe
Napoje alkoholowe są najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną wśród młodzieży. Chociaż raz w ciągu całego swojego życia alkohol piło 68,0% uczniów z młodszej grupy i 85,9% uczniów z starszej grupy. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem napoje alkoholowe piło 26,6% piętnasto- szesnastolatków i 50,3% siedemnasto-osiemnastolatków.
Wysoki odsetek badanych przyznaje się do osiągania stanu upojenia alkoholowego, tak że zaburzeniu ulega stan równowagi, mowa lub pamięć. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem chociaż raz w taki sposób upiło się 7,6% uczniów z młodszej kohorty i 11,6% ze starszej grupy wiekowej. W czasie całego życia ani razu nie upiło się tylko 75,8% uczniów młodszych i 50,1% uczniów starszych.
W obu kohortach picie napojów alkoholowych, a nawet upijanie się jest podobnie rozpowszechnione wśród chłopców i dziewcząt.
palenie tytoniu
Palenie tytoniu jest zachowaniem mniej powszechnym. Chociaż raz w życiu tytoń paliło 31,2% uczniów z młodszej kohorty i 47,0% uczniów ze starszej grupy. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem wyroby tytoniowe paliło 12,7% uczniów z grupy młodszej i 18,1% ze starszej. Eksperymentowanie z paleniem tytoniu jest podobnie rozpowszechnione wśród dziewcząt, jak wśród chłopców.
leki uspokajające lub nasenne bez przepisu lekarza
Jeszcze rzadziej zdarza się przyjmowanie leków uspokajających lub nasennych bez przepisu lekarza. Takie doświadczenia, chociaż raz w życiu, stały się udziałem 14,7% uczniów z młodszej kohorty i 17,6% ze starszej kohorty.
Sięganie po te leki jest bardziej rozpowszechnione wśród dziewcząt niż wśród chłopców.
inne substancje, marihuana, haszysz
Wyniki badania wskazują na znacznie niższy poziom rozpowszechnienia używania substancji nielegalnych niż alkoholu i tytoniu. Wśród tych, którzy mają za sobą takie doświadczenia, większość stanowią osoby, które co najwyżej eksperymentowały z marihuaną lub haszyszem.
Chociaż raz w ciągu całego życia używało tych substancji 12,3% młodszych uczniów i 25,3% starszych uczniów. Na drugim miejscu pod względem rozpowszechnienia doświadczeń z używaniem substancji nielegalnych w młodszej kohorcie jest kokaina (3,0%), a w starszej – grzyby halucynogenne (2,2%).
Aktualne, okazjonalne używania substancji nielegalnych, czego wskaźnikiem jest używanie w czasie ostatnich 12 miesięcy, także stawia przetwory konopi na pierwszym miejscu pod względem rozpowszechnienia. W młodszej kohorcie używa tego środka ponad 10,1% uczniów, zaś w starszej – 18,5%. W czasie ostatnich 30 dni przed badaniem 6,3% piętnasto-szesnastolatków i 9,6% siedemnasto-osiemnastolatków używało marihuany lub haszyszu. Zauważyć należy, że w młodszej kohorcie zarówno eksperymentowanie z przetworami konopi, jak ich okazjonalne używanie jest bardziej rozpowszechnione wśród chłopców niż wśród dziewcząt. W starszej kohorcie różnice związane z płcią ulegają zatarciu.
dostępność
Odsetki uczniów, którzy kiedykolwiek używali dopalaczy (4,6% piętnasto-szesnastolatków i 2,9% siedemnasto-osiemnastolatków) są znaczni niższe niż odsetki sięgających po przetwory konopi.
Uwagę zwraca wysoki poziom dostępności napojów alkoholowych przejawiający się w ocenach respondentów. Na tym tle dostępność substancji nielegalnych jest oceniana niżej.
Spośród substancji nielegalnych najwyżej oceniana jest dostępność przetworów konopi.
Badani narażeni są przede wszystkim na oferty napojów alkoholowych. Spośród substancji nielegalnych uczniom najczęściej proponowane są przetwory konopi oraz alkohol produkowany nielegalnie domowym sposobem.
Większość młodzieży jest dobrze zorientowana w zakresie ryzyka szkód zdrowotnych i społecznych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych. O stopniu ryzyka, według ocen respondentów, decyduje bardziej nasilenie używania niż rodzaj substancji.
konsekwencje
Oczekiwania wobec marihuany i haszyszu formułowane przez młodzież szkolną odwołują się w większym stopniu do pozytywnych konsekwencji niż ewentualnych szkód. Oczekiwania wobec alkoholu są znacznie bardziej zrównoważone, a nawet zdradzają tendencje do przechyłu w stronę konsekwencji negatywnych.
hazard
12,4% piętnasto-szesnastolatków i 27,3% siedemnasto-osiemnastolatków grało, chociaż raz, w gry hazardowe, tj. takie, gdzie stawia się pieniądze i można je wygrać. W czasie ostatnich 30 dni takie zachowanie zadeklarowało 9,7% uczniów z młodszej kohorty i 10,8% uczniów ze starszej kohorty. Można szacować, że 1,7% piętnasto-szesnastolatków i 1,7% siedemnasto- osiemnastolatków może być zagrożonych hazardem problemowym.
Zapraszamy do zapoznania się z treścią raportu: Raport_RCPS2024-ESPAD_z okładką
