Reintegracja i rehabilitacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnościami w województwie łódzkim 2021
.png){kind=logo}
Streszczenie raportu z badania pn. Reintegracja i rehabilitacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnościami w województwie łódzkim:
Badanie, którego wyniki przedstawione zostały w niniejszym raporcie, zrealizowane zostało z wykorzystaniem czterech technik badawczych: wywiadów CAWI, pogłębionych wywiadów indywidualnych, zogniskowanych wywiadów grupowych oraz analizy danych zastanych. Głównym celem badania było scharakteryzowanie systemu wsparcia z zakresu rehabilitacji i reintegracji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami w województwie łódzkim, w tym dokonanie diagnozy usług, charakterystyki jednostek oraz oceny rezultatów działań.
Większość podmiotów działających w obszarze rehabilitacji i reintegracji społeczno-zawodowej na terenie województwa łódzkiego obejmuje swoim wsparciem osoby z niepełnosprawnością. Pomoc kierowana jest nie tylko do osób z niepełnosprawnością, ale także do ich rodzin: co czwarta instytucja podejmuje działania na rzecz tej grupy. Najczęściej wsparciem obejmowane są osoby o lekkim lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Podmioty funkcjonujące w województwie łódzkim stosunkowo rzadko obejmują wsparciem osoby zagrożone wykluczeniem wielokrotnym, a jeżeli podejmują działania na ich rzecz, dotyczą one zwykle kobiet z niepełnosprawnością. W celu zapewnienia wysokiej skuteczności i efektywności działań podmioty świadczą swoje usługi zwykle w sposób ciągły (tj. nieograniczony czasowo). Działalność podmiotów koncentruje się głównie na rehabilitacji zawodowej oraz społecznej, najrzadziej zaś na rehabilitacji medycznej. Głównym efektem działań realizowanych przez podmioty jest zwiększenie kompetencji społecznych osób z niepełnosprawnością, zwiększenie ich samodzielności. Efekty te są w większości osiągane, jednak tylko częściowo. Podstawowym problemem, który wpływa na stopień realizacji wyznaczonych celów, są niedobory kadrowe (w tym przede wszystkim trudność w znalezieniu odpowiednio wykwalifikowanych pracowników) oraz trudności finansowe. Podmioty sprawozdają się z efektów swojej pracy, jednak większe znaczenie od mierzalnych wskaźników rezultatu ma dla nich subiektywna ocena postępów czynionych przez osoby objęte ich wsparciem. Należy zaznaczyć, że przekonanie to wpisuje się w założenia deinstytucjonalizacji wsparcia: nadrzędnym celem działania dla podmiotów funkcjonujących w województwie łódzkim jest zindywidualizowana pomoc, zaś sukces mierzony jest osiągnięciami pojedynczych osób. Deinstytucjonalizacja usług w ocenie większości przedstawicieli badanych podmiotów wiąże się ze wzmocnieniem indywidualnego podejścia do ludzi, opierającego się na wnikliwej ocenie ich potrzeb i oczekiwań. Z tego względu instytucje oferujące wsparcie starają się dostosować sposób swojego działania do każdego beneficjenta. Większość podmiotów dostrzega w związku z powyższym możliwość deinstytucjonalizacji oferowanego przez nich wsparcia, a niektóre z nich już podjęły odpowiednie działania w tym kierunku.
W instytucjach świadczących usługi rehabilitacji i reintegracji społeczno-zawodowej osób z niepełnosprawnościami na terenie województwa łódzkiego dominuje podejście rodzinne, oparte na zespołowości, pracy grupowej, poczuciu zaangażowania i tworzeniu przyjaznej atmosfery i więzi. Do głównych działań realizowanych przez powyższe instytucje należą zadania z zakresu informowania osób z niepełnosprawnościami o przysługujących im uprawnieniach oraz udzielanie pomocy psychologicznej i terapeutycznej. Najszerszy zakres wsparcia oferują zakłady aktywności zawodowej. Grupą najczęściej obejmowaną wsparciem instytucji świadczących usługi na rzecz rehabilitacji i reintegracji społecznej i zawodowej są osoby z zaburzeniami psychicznymi, następnie osoby posiadające choroby neurologiczne, w tym epilepsję, a także upośledzenia narządów ruchu. Najczęstszym kryterium rekrutacji uczestników zajęć prowadzonych przez badane podmioty jest stopień niepełnosprawności. Zasoby, którymi dysponują podmioty są w ogólnym ujęciu wystarczające, przy czym instytucje zgłaszają problemy związane ze zbyt niskimi zasobami finansowymi. Najczęściej na problemy te wskazywały podmioty organizujące turnusy rehabilitacyjne, środowiskowe domy samopomocy oraz kluby integracji. Dużym wyzwaniem dla działania większości instytucji była także epidemia COVID-19 i wynikające z niej obostrzenia epidemiczne. Część instytucji (np. zakłady pracy chronionej) musiała całkowicie zawiesić swoją działalność ze względu na lockdown. Pozostałe podmioty starały się wypracować efektywny kompromis, który pozwoliłby im na kontynuowanie wsparcia w zmodyfikowanej, dostosowanej do nowych warunków formie. Podstawą takiego podejścia jest przekonanie, że podmioty reintegracji i rehabilitacji społeczno-zawodowej powinny działać i oferować swoje wsparcie w sposób ciągły, szczególnie w sytuacji zaistnienia trudnych i obciążających psychicznie okoliczności, takich jak pojawienie się pandemii.
Aby przeczytać dokument proszę kliknąć w link: Reintegracja i rehabilitacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnościami w województwie łódzkim
Badanie, którego wyniki przedstawione zostały w niniejszym raporcie, zrealizowane zostało z wykorzystaniem czterech technik badawczych: wywiadów CAWI, pogłębionych wywiadów indywidualnych, zogniskowanych wywiadów grupowych oraz analizy danych zastanych. Głównym celem badania było scharakteryzowanie systemu wsparcia z zakresu rehabilitacji i reintegracji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami w województwie łódzkim, w tym dokonanie diagnozy usług, charakterystyki jednostek oraz oceny rezultatów działań.
Większość podmiotów działających w obszarze rehabilitacji i reintegracji społeczno-zawodowej na terenie województwa łódzkiego obejmuje swoim wsparciem osoby z niepełnosprawnością. Pomoc kierowana jest nie tylko do osób z niepełnosprawnością, ale także do ich rodzin: co czwarta instytucja podejmuje działania na rzecz tej grupy. Najczęściej wsparciem obejmowane są osoby o lekkim lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Podmioty funkcjonujące w województwie łódzkim stosunkowo rzadko obejmują wsparciem osoby zagrożone wykluczeniem wielokrotnym, a jeżeli podejmują działania na ich rzecz, dotyczą one zwykle kobiet z niepełnosprawnością. W celu zapewnienia wysokiej skuteczności i efektywności działań podmioty świadczą swoje usługi zwykle w sposób ciągły (tj. nieograniczony czasowo). Działalność podmiotów koncentruje się głównie na rehabilitacji zawodowej oraz społecznej, najrzadziej zaś na rehabilitacji medycznej. Głównym efektem działań realizowanych przez podmioty jest zwiększenie kompetencji społecznych osób z niepełnosprawnością, zwiększenie ich samodzielności. Efekty te są w większości osiągane, jednak tylko częściowo. Podstawowym problemem, który wpływa na stopień realizacji wyznaczonych celów, są niedobory kadrowe (w tym przede wszystkim trudność w znalezieniu odpowiednio wykwalifikowanych pracowników) oraz trudności finansowe. Podmioty sprawozdają się z efektów swojej pracy, jednak większe znaczenie od mierzalnych wskaźników rezultatu ma dla nich subiektywna ocena postępów czynionych przez osoby objęte ich wsparciem. Należy zaznaczyć, że przekonanie to wpisuje się w założenia deinstytucjonalizacji wsparcia: nadrzędnym celem działania dla podmiotów funkcjonujących w województwie łódzkim jest zindywidualizowana pomoc, zaś sukces mierzony jest osiągnięciami pojedynczych osób. Deinstytucjonalizacja usług w ocenie większości przedstawicieli badanych podmiotów wiąże się ze wzmocnieniem indywidualnego podejścia do ludzi, opierającego się na wnikliwej ocenie ich potrzeb i oczekiwań. Z tego względu instytucje oferujące wsparcie starają się dostosować sposób swojego działania do każdego beneficjenta. Większość podmiotów dostrzega w związku z powyższym możliwość deinstytucjonalizacji oferowanego przez nich wsparcia, a niektóre z nich już podjęły odpowiednie działania w tym kierunku.
W instytucjach świadczących usługi rehabilitacji i reintegracji społeczno-zawodowej osób z niepełnosprawnościami na terenie województwa łódzkiego dominuje podejście rodzinne, oparte na zespołowości, pracy grupowej, poczuciu zaangażowania i tworzeniu przyjaznej atmosfery i więzi. Do głównych działań realizowanych przez powyższe instytucje należą zadania z zakresu informowania osób z niepełnosprawnościami o przysługujących im uprawnieniach oraz udzielanie pomocy psychologicznej i terapeutycznej. Najszerszy zakres wsparcia oferują zakłady aktywności zawodowej. Grupą najczęściej obejmowaną wsparciem instytucji świadczących usługi na rzecz rehabilitacji i reintegracji społecznej i zawodowej są osoby z zaburzeniami psychicznymi, następnie osoby posiadające choroby neurologiczne, w tym epilepsję, a także upośledzenia narządów ruchu. Najczęstszym kryterium rekrutacji uczestników zajęć prowadzonych przez badane podmioty jest stopień niepełnosprawności. Zasoby, którymi dysponują podmioty są w ogólnym ujęciu wystarczające, przy czym instytucje zgłaszają problemy związane ze zbyt niskimi zasobami finansowymi. Najczęściej na problemy te wskazywały podmioty organizujące turnusy rehabilitacyjne, środowiskowe domy samopomocy oraz kluby integracji. Dużym wyzwaniem dla działania większości instytucji była także epidemia COVID-19 i wynikające z niej obostrzenia epidemiczne. Część instytucji (np. zakłady pracy chronionej) musiała całkowicie zawiesić swoją działalność ze względu na lockdown. Pozostałe podmioty starały się wypracować efektywny kompromis, który pozwoliłby im na kontynuowanie wsparcia w zmodyfikowanej, dostosowanej do nowych warunków formie. Podstawą takiego podejścia jest przekonanie, że podmioty reintegracji i rehabilitacji społeczno-zawodowej powinny działać i oferować swoje wsparcie w sposób ciągły, szczególnie w sytuacji zaistnienia trudnych i obciążających psychicznie okoliczności, takich jak pojawienie się pandemii.
Aby przeczytać dokument proszę kliknąć w link: Reintegracja i rehabilitacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnościami w województwie łódzkim
